Πρωτεύουσα του Νομού Λασιθίου είναι ο Αγιος Νικόλαος (ή απλά Αγιος για τους ντόπιους), και βρίσκεται στη Δυτική πλευρά του κόλπου του Μεραμβέλλου. Στο ομώνυμο βυζαντινό εκκλησάκι οφείλεται η ονομασία της περιοχής η οποία αντικατέστησε την παλαιότερη που ήταν Μαντράκι.
Το κτίριο που στεγάζει το Μουσείο αναστηλώθηκε με την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού και από τον Αύγουστο του 1998 άρχισε να λειτουργεί με έκθεση αντιγράφων έργων του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου.
Η Ξάνθη με τις πλακόστρωτες πλατείες, τις παλιές εκκλησίες, τα χάνια και τις καπναποθήκες φανερώνει στον επισκέπτη τον πολιτισμό του προηγούμενου αιώνα.
Από την Πύλη ο επόμενος σταθμός είναι η όμορφη Ελάτη, πνιγμένη στα έλατα (όπως δηλώνει και το όνομά της). Άλλοτε λουσμένη στο φως του ήλιου κι άλλοτε τυλιγμένη σε πέπλα ομίχλης, απαγκιάζει στις δασωμένες πλαγιές του ξεχωριστού βουνού της Θεσσαλίας, του Κόζιακα, σε υψόμετρο 950 μέτρων.| 1|2|3|4|5| |